خلاقيت
براي مردم معاني زيادي دارد و تعاريف گوناگوني از آن شده است. بعضي بر اين عقيده اند كه خلاقيت قدرت ايجاد چيزي نو و يا ابداع عقيده اي كه قبلا وجود نداشته است.
«ماركسبري» مي گويد : نتيجه توليد خلاقيت تعيين كننده خلاقيت نيست و آن فقط موقعي نيست كه فرد خلاق چيز جديد ارائه كند كه قبلاً وجود نداشته است،، بلكه اختراع مجدد نيز نوعي خلاقيت محسوب مي شود. يعني اگر شخصي اختراعي كند، حتّي اگر اين اختراع قبلاً شده باشد، باز خلاقيت نام دارد.
رايج ترين برداشت و تعـريفي كه محـققين از خــلاقيت داشـته اند عـبارت است از : « ايجاد طرحي جديد، با ارزش و متناسب ».
«مزلو» خلاقيت را چنين تعريف مي كند : خلاقيت در ابتدا از روان ناهشيار سرچشمه مي گيرد … ايده هاي تازه (و يا نوآوري واقعي) است كه با آنچه درحال حاضر وجود دارد . كاملاً متفاوت است.
«براون» نيز خلاقيت را به اين صورت تعريف مي كند: «خلاقيت» عبارت است از طي كردن راهي تازه يا پيمودن يك راه قبلاً طي شده به طرزي نوين. «خلاقيت، يعني كشف ناشناخته ها كه
3 زمينه را در بر مي گيرد، «هنر» ، «علم» ، «فنون و مهارتها» و تنها دانشمندان و هنرمندان نيستند كه به خلق كردن چيزهاي تازه مي پردازند بلكه افراد عادي نيز با تغيير دادن و اصلاح كردن مهارتهايي كه دارند مي توانند به خلق كردن بپردازند.

اهميت و ضرورت پرورش خلاقيت
درنظر بگيريد كه انسان براي ادامة بقا و زندگي نيازهايي دارد و اين نيازها به دليل تغيير دائمي درخواست ها، تمايلات و روش هاي زندگي تغيير مي كند، ازطرفي ، شرايط محيطي كه انسان در آن زندگي مي كند به طور روزمره در تغيير است . اگر انسان بخواهد براي نيازهاي متغير خود در شرايط جديد، از همان راه حل هاي قديمي استفاده كند در نهايت روزي فرا مي رسد كه راه حل هاي كهنه پاسخگوي شرايط جديد نخواهند بود ودر اين صورت ، بقاي انسان به مخاطره
مي افتد، افراد و جوامعي كه نمي توانند براي مسائل جديد خود راه حلي بيابند محكوم به فنا هستند و از بين خواهد رفت .
پيداكردن راه حل هاي نو در همهء عرصه ها نياز به انسان هاي خوش فكري دارد كه آمادگي برخورد با اين مسائل داشته باشند و قبلاً آن را فرا گرفته باشند .
بدين لحاظ اگر داشتن خلاقيت براي ادامهء زندگي ضروري است و از طرفي راه و روش آن آموختني نيز هست، بهتر است زمينه هاي آن فراهم گردد و مهارت هاي لازم ان در زمان مناسب به افراد آموزش داده شود و زمان مناسب دوران كودكي مي باشد كه ذهن افراد در حال شكل گرفتن است و سنگ بناي اوليه تفكر در آن گذاشته مي شود .

کمتر کسی را دیده ام که راجع به آزمون های پرلزPIRLS بداند. در حالیکه سال 2001 ایران در این آزمون شرکت کرده است.

این آزمون ها یک مطالعه بین المللی است که توسط انجمن بین المللی ارزشیابی پیشرفت تحصیلی(IEA ) انجام می شود و پیشرفت سواد خواندن را در دانش آموزان 9 یا 10 ساله که معمولا در پایه چهارم ابتدایی هستند، اندازه می گیرد.

بدیهی است که منظورشان توانایی خواندن صرف نیست بلکه می خواهند ببینند دانش آموز تا چه حد مطلب را درک می کند. چگونه از آن استنتاج می کند و چطور می تواند آن را با تجارب خودش مرتبط کند.

یکی از ویژگی های این امتحان بین المللی این است که نمونه گیری آن به صورت تصادفی است و دیگر مثل المپیادهای علمی بهترین های ایران انتخاب نمی شوند.

فکر می کنید نتیجه ایران در آزمون 2001 چه بود؟ رتبه 32 در بین 35 کشور.

از بس که در مدارس ما به حفظ کردن و گرفتن این نمره لعنتی! بها داده می شود.

در کنار سوالات امتحان برگه های نظرخواهی پخش شده تا مثلا رابطه نمره فرد را با نگرش او نسبت به خواندن، وضعیت فرهنگی خانواده، شرایط اقتصادی و ... بسنجند.

بعد از تحلیل نتایج مشخص شده که هر چه نگرش فرد به خواندن بهتر بوده، نمره بهتری کسب کرده است.

می دانید رتبه ایران در نگرش به خواندن چند بوده؟

رتبه 1 درکل دنیا

یعنی حتی از بچه های سوئدی که دراین امتحانات رتبه اول را گرفته اند، بیشتر دوست داشته اند کتاب بخوانند!!

کسی باورش می شود؟

معلوم است که نه. احتمالا بچه های ایرانی فکر کرده اند که اگر اینطور جواب بدهند معلم هایشان خوششان خواهد آمد. تحلیل گران گفته اند نه فقط اینجا که حتی سوالات خود آزمون را نیزطوری پاسخ داده اند که فکرمی کرده اند مصحح سوالات می خواهد. یعنی کاری به فکر و ایده خودشان نداشته اند . تمام حواسشان به گرفتن نمره بهتر بوده.

واقعا ناراحت کننده است.

نمی دانم کی قرار است اصلاح وضعیت اسف بار نظام آموزش و پرورش ما تبدیل به مطالبه عمومی شود. تا چنین نشود امیدی به مسئولین بالایی نیست. می آیند و می روند و فقط سعی می کنند آنجا را زنده نگه دارند.

یک نتیجه جالب دیگر از تحلیل نتایج کل کشورها به دست آمده. درتمام کشورها، نمرات دخترها از پسرها بهتر بوده است

امتحانات پرلز ۲۰۰۶ هم برگزار شد و نتایج محرمانه اش آمده اما تا تحلیل نشود اعلام نمی شود.